Crkve

Crkva Svetog Nikole u Žablju

Počela je da se gradi odmah po preseljenju Žabaljčana sa Tise 1784. da bi monumentalni hram kakav danas imamo bio započet 1832. a dovršen 1835. U buni iz 1848. Žabalj je spaljen, pa je stradao i sveti hram. Njegova obnova započeta je 1851. godine. Crkva je zidana u baroknom, neoklasicističkom stilu sa polukružnom oltarskom apsidom. Hram je dugačak 36 metara, širok 12, a toranj je visok 53 metra. Ikonostas je rađen u stilu bidermajera prema nacrtu arhitekte Svetozara Ivačkovića 1884. godine. Ikone na ikonostasu je slikao na platnu akademski slikar iz Velikog Bečkereka (Zrenjanina) Jozef Gojgner, 1885. godine. Zidni životopis je 1980. godine izradio novosadski slikar Dimitrije Riđički. Unutrašnjost crkve krasi Tron Presvete Bogorodice Trojeručice koju je po uzoru na srednjovekovne ikonostase uradio u duborezu Branislav Nikolić iz Kragujevca, a ikonu Trojeručice živopisale su monahinje manastira Bođani.

Crkva Snežne Gospe

Rimokatolička crkva u Žablju, sagrađena je 1824. godine u slavu Device Marije, iako se o potrebi gradnje ove crkve govori još 1808. godine u izveštaju nadvojvode Ludviga. Crkvu je osveštao kanonik Mihajlo Čupor 1826. godine. U vreme bune 1848/49. godine, crkva je izgorela, ali je obnovljena. Prvi sveštenik u njoj bio je Franc Šramko (1824-1841).

Crkva Svetog Vaznesenja u Đurđevu

Crkva je podignuta 1802. godine, a stradala je kao i drugi hramovi 1848. godine. Ikonostas je naslikao Pavle Simić 1859. godine, a sačuvani su: tron Presvete Bogorodice i Arhijerejski tron. Stari ikonostas Pavla Simića crkvena opština je 1810. godine ustupila jeromonahu manastira Žitomislića, Simeonu Đakoviću. Postojeći ikonostas izradio je Josif Nukić, stolar iz Novog Sada 1911. godine. Većinu ikona živopisao je Jovan Kešanski. Hram poseduje vredne bogoslužbene knjige: "Meč duhovni", štampan u Kijevo-pečerskoj lavri 1666. godine, što znači da je knjiga stara gotovo tri i po veka, zatim "Zbornik" različitih poučnih propovedi, štampan u Moskvi 1760. godine i "Minej" štampan u Moskvi 1724. godine.

Grkokatolički hram Rođenje Presvete Bogorodice u Đurđevu

Gradnja današnjeg grkokatoličkog hrama Rođenja presvete Bogorodice započela je u proleće 1900. godine, a krajem iste godine na dan Svetog Mihajla crkva je osvećena.Ikonostas je postavljen par godina kasnije, ali nije poznato ko je autor ikona. Postoji samo podatak da su ikone rađene u Slovačkoj. Oslikavanje enterijera obavljeno je 1914. godine od strane novosadskog slikara A. Hodovanjija, a obnovljeno rukom Vasilija Ujfulašija, po rođenju Đurđevčana. Hram krasi i 16 novo postavljenih vitraža, rad sveštenika Mihajla Hološnjaja.

Crkva Prenos moštiju Svetog prvomučenika i arhiđakona Stefana u Gospođincima

Gospođinačka crkva davno u prošlosti je bila posvećena Presvetoj Bogorodici (Velikoj ili Maloj Gospojini), pa je tako i naselje dobilo ime. Hram je obnovljen nakon Bune iz 1848. godine u klasicističkom bidermajer stilu. Ikonostas je u bogatoj eklektičarskoj rezbariji, rad Johana Kistnera, izrađen je između 1860. i 1870. godine. Pozlatu je radio bečki majstor Topfer istih godina. Nikola Aleksić oslikao je ikone 1855/56, ali je radio izvesne izmene i popravke i sedamdesetih godina devetnaestog veka. Ikone su živopisane uljanim bojama na platnu koje je, zatim, kaširano na drvenu podlogu. Zidne slike uradio je, takođe, Nikola Aleksić, između 1860. i 1872. godine. Crkva ima četiri zvona koja su iz 1923. godine.

Grkokatolički hram Svetog arhangela Mihaila u Gospođincima

Današnji parohijski hram Svetog arhangela Mihaila sagrađen je 1970. godine u vreme upravljanja parohijom sveštenika Julijana Hornjak-Kuhara. Parohijski dom podignut je zalaganjem protojereja stavrofora Joakima Hološnjaja 2000. godine. Najznačajnije kulturno dobro parohije predstavlja "Napristolno Jevanđelje" iz prve na ovim prostorima 1752. godine sagrađene grkokatoličke crkve brvnare Svetog čudotvorca mir-likijskog Nikolaja u Ruskom Krsturu. Jevanđelje, štampano u Sinodalnoj moskovskoj štampariji krajem prve polovine XIX veka, poklonjeno je nakon proglašenja samostalne kapelanije 1934. godine, a u cilju iniciranja redovnog činodejstvovanja, crkvi Svetog arhangela Mihaila u Gospođincima.

Crkva Vaznesenja Gospodnjeg

Pošto je stari hram za vreme Mađarske revolucije 1848. godine razrušen, 1854. godine počele su velike pripreme za izgradnju nove crkve, a 1856. godine dobijena je dozvola, pa su Čuružani odmah raspisali konkurs za idejni projekat. Prihvaćen je projekat vojnog inženjera Jožefa Krafta. Crkva je izidana 25. septembra 1858. godine i imala je samo jedan toranj. Naknadno su podignuta dva niža tornja od 32 metra koja su sa centralnim, visokim 55 metara, činili skladnu celinu. Crkvu je osvetio njegovo preosveštenstvo vladika Platon 1862. godine. Ikonostas koji ima izuzetnu umetničku vrednost čuruškoj crkve daje prestižno mesto, delo je čuvenog slikara Đorđa Krstića. Istorija čuruških zvona je veoma duga i zanimljiva. 1913. godine naručena su četiri zvona od poznatog livca iz Temišvara, Antona Novotnog. Izlivena su četiri zvona izuzetnog kvaliteta. Prvo i treće zvono su skinuti sa zvonika i predati za ratne svrhe 1917. godine po nalogu ratnog ministarstva. Nakon rata su izlivena nova četiri zvona, ali se odmah uočila njihova disharmoničnost, te je pozvan kompozitor Isidor Bajić da oceni kvalitet zvuka i da predlog šta da se učini kako bi se on poboljšao. Tako se došlo do zvona koje se mogu i danas čuti sa čuruškog zvonika. Njih je izlio novosadski majstor Predrag Jovanović i bila su završena 24. juna 1931. godine. Problem je bio što najveće zvono koje je težilo skoro pet tona nije moglo biti postavljeno jer su morali da budu obavljeni dodatni radovi u zvoniku, kao i napravljeni posebni nosači, kozlići, koji su držali ogromno zvono. Zvona su se po prvi put oglasila na Cveti 1934. godine. Veliko zvono sa zvukom "kontra G" na kome je reljef Svetog Đorđa, smatra se najvećim na Balkanu.